BodyDrift – Anatomies of the Future

 
apr '20 14
jun '20 07
Tentoonstelling
Design Museum Den Bosch

Hoe ziet de toekomst van het menselijk lichaam eruit? Ontwerpers en kunstenaars verkennen in BodyDrift – Anatomies of the Future de morele en technologische grenzen van het lijf. De mens wordt verbeterd, beschermd, aantrekkelijker gemaakt. Dit proces is al eeuwen aan de gang, maar komt nu door technologische ontwikkeling in een stroomversnelling. BodyDrift gaat over de recente geschiedenis en de toekomst van het menselijk lichaam. Het geeft een overzicht van waar we nu staan en presenteert een interactieve verkenning van de nieuwe mens in een spectaculair tentoonstellingsontwerp van Bart Hess en Harm Rensink.

Van ‘objects to wear’ naar het lichaam voorbij

De collectie moderne sieraden van Design Museum Den Bosch vormt het startpunt voor de tentoonstelling. Naast deze draagbare sculpturen worden vroege en revolutionaire pogingen om mens en technologie te verbinden getoond, bijvoorbeeld de vermaarde TV-helm, een draagbare woonkamer van de avant-garde ontwerper Walter Pichler.  Maar de vermenging van mens en machine wordt ook kritisch bevraagd: in haar werk Biometric Mirror nodigt Lucy McRae de kijker bijvoorbeeld uit om in een spiegel te kijken. Het spiegelbeeld toont niet de werkelijkheid maar een op basis van algoritmes vastgesteld geïdealiseerd gezicht. Als laatste toont BodyDrift projecten die het natuurlijke lichaam achter zich laten. Zo maakt Fredrik Heyman exuberante digitale grafmonumenten, ontwikkelt Neri Oxman beeldschone doodsmaskers en ontwerpt het modecollectief The Fabricant virtuele kleding.

Een interactieve tentoonstelling

In BodyDrift – Anatomies of the Future zie je niet alleen hoe het menselijk lichaam verandert, maar verandert je eigen lichaam ook. Stap in de draagbare woonkamer van Walter Pichler, ga liggen in de Dream Machine van Frank Kolkman, kijk in de Biometric Mirror van Lucy McRae, laat je gevoelens uittekenen door een biometrische robotarm, of neem plaats in de Smart Automatic Full Body Manipulator van Arvid + Marie, en je lijf zal nooit meer hetzelfde zijn.

Iedereen cyborg: ontwerpers visualiseren de toekomst

Medisch-ethicus Sarah Boers beschrijft het goed in haar interview in de Volkskrant van 11 januari 2020: ‘… ik zou ons willen uitdagen om onszelf opnieuw te ontdekken, in samenhang met nieuwe technologieën. (…) Er zijn sciencefictionachtige ontwikkelingen op komst. En ik vind kunst bij uitstek geschikt om daarmee te spelen.’  Tegelijkertijd is dit geen nieuwe ontwikkeling: de wetenschapper Manfred Clynes, die de term ‘cyborg’ in 1960 muntte, stelde dat iemand die een bril opzet in feite al technologie in zijn lichaam integreert en daarmee wezenlijk veranderd is. Kortom: de toekomst is hier, en de kunstenaars en ontwerpers in BodyDrift helpen ons deze ontwikkelingen te begrijpen, ze kritisch te bevragen en tegelijkertijd te dromen over nieuwe vergezichten voor het menselijk lichaam.

Posthuman, een nieuwe verzamelrichting voor het museum

De tentoonstelling BodyDrift – Anatomies of the Future is de eerste in een serie presentaties rond het nieuwe verzamelgebied Posthuman. Al sinds de vroege jaren 80 verzamelt het museum sieraden. Mettertijd heeft deze ontwerpdiscipline echter aan maatschappelijke relevantie ingeboet. Met deze nieuwe verzamelrichting blaast het museum haar eigen verleden nieuw leven in, neemt ze de bezoeker mee naar een wereld waarin de moderne sieraden die een ingreep in het lichaam deden nu doorontwikkeld zijn tot uitermate relevante technologische body-extensions. Een aantal van de werken in de tentoonstelling BodyDrift is dan ook aangekocht voor de collectie van het museum.